Başarılı okullar tesadüf değildir, arkasında güçlü bir müdür vardır

Bu ay sizlerle eğitim yöneticiliğinin en önemli boyutlarından biri olan liderlik anlayışı üzerine konuşmak istiyorum. Okul yönetimi yalnızca idari işleri yürütmek değildir. Okul yönetimi; bir vizyon oluşturmak, insanları harekete geçirmek, öğretmenleri güçlendirmek ve öğrencilerin geleceğine yön vermektir.

Bir okul müdürünün attığı her adım, söylediği her söz ve aldığı her karar; okulun kültürünü, öğretmenlerin motivasyonunu ve öğrencilerin öğrenme iklimini doğrudan etkiler. Bu nedenle eğitim yöneticiliği, yalnızca bir görev değil aynı zamanda bir liderlik sorumluluğudur.

Bugün sizlerle etkili eğitim liderlerinin sahip olması gereken 11 temel liderlik davranışı üzerinde durmak istiyorum.

1. Sonu Düşünerek Başlamak 

Etkili eğitim yöneticileri günü kurtaran değil, geleceği inşa eden insanlardır.

Bir okulun gerçek başarısı; yalnızca sınav sonuçlarıyla değil, öğrencilerin karakteri, öğretmenlerin motivasyonu ve okulun oluşturduğu kültürle ölçülür.

Bu nedenle bir okul yöneticisinin kendine şu soruyu sorması gerekir:

“Bu okul beş yıl sonra nasıl bir okul olacak?”

• Öğrenciler nasıl bireyler olacak?
• Öğretmenler kendilerini nasıl hissedecek?
• Veliler bu okulu nasıl anlatacak?

Vizyonu olmayan bir kurum, rüzgârın önünde sürüklenen bir gemi gibidir.

Ama vizyonu olan bir okul, yönünü bilen bir kaptanın yönettiği güçlü bir gemidir.

2. Proaktif Liderlik

Başarılı yöneticiler fırsatların gelmesini beklemezler.

Fırsatları kendileri üretirler.

Eğitim yöneticiliğinde en büyük hatalardan biri şu cümledir: “Bu sistem böyle.”

Oysa liderler şöyle düşünür:

“Bu sistemi nasıl daha iyi hâle getirebiliriz?”

Problemleri konuşmak kolaydır. Ama çözüm üretmek liderliktir.

İyi bir okul müdürü, öğretmenlerine şu mesajı verir: “Şikâyet eden değil, çözüm üreten bir okuluz.”

3. Öncelikleri Doğru Belirlemek

Bir okul müdürünün en büyük becerilerinden biri öncelik yönetimidir. Okullarda yapılacak iş hiç bitmez.

Toplantılar, yazışmalar, projeler, planlar…

Ama önemli olan şudur:

Gerçekten önemli olan nedir?

Gerçek liderler zamanlarını üç şeye ayırırlar:

• Öğretmenleri güçlendirmeye,
• Öğrencileri anlamaya,
• Okul kültürünü geliştirmeye.

Bir müdür masasından kalkıp öğretmen odasına girdiğinde, koridorda öğrencilerle konuştuğunda, sınıfları ziyaret ettiğinde gerçek liderlik başlar.

4. Coşku ve Enerji

Liderlik yalnızca akıl işi değildir. Aynı zamanda enerji işidir.

Bir okul müdürünün enerjisi tüm okula yayılır.

Eğer müdür:

• Umut veriyorsa okul umutludur.
• Heyecanlıysa öğretmenler heyecanlıdır.
• İnanıyorsa herkes inanır.

Liderin enerjisi kurumun enerjisini belirler.

5. Sürekli Öğrenme

Eğitim yöneticisi, öğrenmeyi bıraktığı gün liderliğini kaybetmeye başlar.

Bugünün dünyasında bilgi sürekli değişiyor.

Bu nedenle bir okul müdürü:

• Okuyan bir insan olmalıdır.
• Öğrenen bir insan olmalıdır.
• Kendini geliştiren bir insan olmalıdır.

Öğrenmeyen yönetici kurumunu geliştiremez.

Unutmayalım:

Öğrenen liderler, öğrenen okullar oluşturur.

6. Dinleme Sanatı

Liderliğin en güçlü araçlarından biri konuşmak değil, dinlemektir.

İyi bir okul müdürü:

• Öğretmeni dinler.
• Öğrenciyi dinler.
• Veliyi dinler.

Dinlenen öğretmen değerli hisseder.

Değerli hisseden öğretmen daha iyi öğretir.

Bazen bir öğretmeni motive eden şey büyük projeler değil, sadece şu cümledir:

“Ben seni anlıyorum.”

7. Güven ve Dürüstlük

Bir okulun en güçlü sermayesi güvendir.

Güvenin olmadığı yerde:

• iş birliği olmaz.
• samimiyet olmaz.
• kurum kültürü oluşmaz.

Bir lider için en büyük sermaye şudur:

İnsanların ona güvenmesi.

Sözünü tutan bir müdür, güçlü bir kurum inşa eder.

8. Cesur Kararlar

Liderlik bazen zor kararlar almayı gerektirir.Herkesi memnun eden yönetici değil,doğruyu yapan yönetici liderdir.

Bazen bir karar eleştiri alabilir.

Ama eğer o karar öğrencilerin, öğretmenlerin ve kurumun geleceği için doğruysa lider o kararı almaktan çekinmez.

9. Yeni Liderler Yetiştirmek

Gerçek liderler yalnızca kendilerini büyütmezler.

Yeni liderler yetiştirirler.

Bir okul müdürünün en büyük başarısı:

• güçlü öğretmenler yetiştirmektir.
• sorumluluk alan öğretmenler yetiştirmektir.
• lider öğretmenler yetiştirmektir.

Çünkü güçlü öğretmenler güçlü okullar oluşturur.

10. Duygusal Zekâ

Okul yönetimi sadece akıl ile yapılmaz.Kalp ile yapılır.

Eğitim yöneticisi insanların duygularını anlamalıdır.

Bir öğretmenin yorgunluğunu,

bir öğrencinin kaygısını,

bir velinin beklentisini anlayabilmek…

İşte gerçek liderlik burada başlar.

11. Güçlü İletişim

İletişim liderliğin kalbidir.

İyi bir lider:

• açık konuşur.
• net konuşur.
• anlaşılır konuşur.

Ama en önemlisi samimi konuşur.

Çünkü insanlar liderin sözlerini değil, niyetini hisseder.

Sonuç

Değerli eğitim yöneticileri,

Okullar sadece binalardan oluşmaz.

Okullar;

• umutlardan oluşur.
• değerlerden oluşur.
• insanlardan oluşur.

Bir okulun kaderini çoğu zaman liderlik kalitesi belirler.

Bu yüzden her gün kendimize şu soruyu sormalıyız:

“Ben bugün okulumu biraz daha ileriye taşıyabildim mi?”

Unutmayalım:

Liderlik bir unvan değildir.

Liderlik her gün yapılan bir davranıştır.

Herkese iyi çalışmalar diliyorum.