Makaleler

Sıcak havalarda besin zehirlenmesi

12.07.2018 11:09
| | |
1809

Sebepleri:

Yaz aylarında  ve   havaların  mevsim  normallerinin üzerinde olduğu bu günlerde besin zehirlenmeleri  sık görülür. Besinlerde olağan mikroorganizmalar, ısıların artması ile bulundukları ortamda hızla  ürerler ve hem kendileri  hem de  salgıladıkları toksin ile besin zehirlenmesine neden olurlar.

Dolapta uygun şartlarda  saklanmayan, açıkta kalan yemekler (en fazla 2 saat, bazı  gıdalarda 1 saat ) zehirlemelere yol  açar. İçinde bulunduğumuz zamanlarda, enfeksiyon hastalıklarının  çoğu  besin zehirlenmeleridir.

Zehirlenmelere yol açan gıdalar; et  veya tavuk eti   ya da  bu  hayvanların ürünlerinden  ( Pasta, dondurma, krema, sütlü çeşitli  mamuller .) yapılanlardır. Artan hava sıcaklığı, içme  sularında mikroorganizmaların  süratle çoğalmalarına neden olur. Böylece  besin  zehirlenmeleri meydana gelir. Ayrıca kabuklu  deniz  ürünleri ve  mantarlar da zehirlenmelere  bu zamanda sıkça neden olur.
Sineklerin, böceklerin  bu zamanlarda artması, etrafta  sık  görülmeleri gıdaların enfekte olmasına  neden olabilir.

Belirtileri:
Bu sıcaklarda artan  gıda zehirlenmeleri genellikle kısa süreli-hafif  seyirlidir. 24-48 saat içinde  şikâyetler  azalarak  kaybolur. Gıda  zehirlenmelerinde  şikâyetler  gıdanın tüketilmesini  takiben birkaç saat içinde başlar. Bulantı ve ishale  kusma ve karın ağrısı  ilave olur. Bazen  ateş yükselmesi kliniğe eklenir. Balık ve kabuklu deniz ürünleri zehirlenmelerinde terleme, duyu kaybı, baş ağrısı ve görme bulanıklığı  gelişebilir.

Zehirlenmeye maruz kalan  kişiler yiyecek-içecek hazırlamamalıdır. Şikâyetlerin başladığı 24 saat içinde ishal ve kusma artacak diye ağızdan beslenmeye ara verilmemelidir, beslenmeyi azaltmak dahi tehlikelidir.

Sağlıklı bireylerde sorunsuz seyreden gıda zehirlenmeleri  bebeklerde, çocuklarda, kronik hastalığı  bulunanlarda, bağışıklık sistemi  bozuk olanlarda (kanser hastalarında veya tedavisini görenlerde), yaşlılarda ve hamilelerde  ciddi problemler  oluşturabilir. Tedavi edilmeyen hastaların bazılarında kan zehirlenmesi ve böbrek yetmezliği oluşabileceği gibi kalp,  beyin gibi organlar da hasarlanabilir.
Kusma–ishal  vücudun toksinlere karşı verdiği savaştır. Önlemek yerine  kaybedilenleri yerine koymak gerekir. İdeal olarak ishalde dinlenmek, bol sıvı tüketmek (Özellikle 200-300 cc. maden suyu  bu sıvının içinde olmalı) gerekir. Ayrıca yoğurt, haşlanmış pirinç, haşlanmış patates  yenmelidir. Posalı gıdalar tüketilmemelidir. Şikâyetler azalmıyorsa, ishalde kan görülürse, ishal 5 günü (çocuklarda 2 gün) geçiyorsa, baş dönmesi - ateş varsa ve kusma 2 günden fazla sürdüyse  sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

 

Alınması gerekli önlemler:
Gıda zehirlenmesi olan hastalar yiyecek içecek hazırlamayacak.
Temizliğe dikkat edilecek. Tuvalet sonrası, bebek bezi değiştirdikten sonra,  yiyecek hazırlamadan önce eller sabun ile en  az 20-30 saniye, parmakta ve bilekte takılar çıkarıldıktan sonra yıkanacak.
Dolaptan çıkarılan yiyecek ısıtılması ile kısa süreli kaynatılacak (Kaynatma uzun tutulursa yiyeceğin besin değeri azalır)

 

Meyve ve çiğ tüketilen sebzeler dikkatlice yıkanacak (Sebzeler 15 dakika sirkeli suda bekletilip, akan bol su ile de yıkanabilir.)

Yemekler mümkünse günlük hazırlanacak, uygun şartlarda buzdolabında saklanacak.
Açıkta pazarlanan yiyecekleri kullanırken çok dikkat edilecek.
Kırık, çatlak, şiş ve ambalajı hasar görmüş gıdalar tüketilmeyecek.
Alınan gıda maddesinin etiket bilgilerine göz gezdirilip, üretim ve son kullanma tarihine mutlaka bakılacak, ayrıca saklama şartları okunacak.

Gıda maddeleri açıkta bırakılmayacak, kuru gıdalar nemsiz, 15- 20 derece arasındaki ısıda saklanacak.
Mikroorganizmaların hızla ürediği yüksek riskli et, süt, yumurta ve balık açıkta kesinlikle tutulmayacak, bu besinlerin hazırlanmasında temizlik kurallarına uyulacak.
Kaynağından emin olmadığınız su tüketilmeyecek, su şişeleri ve damacanalar güneşle temas etmeyecek.

Mutfakta kullanılan bezler, bulaşık süngerleri kullanım sonrası iyice temizlenecek, sıcak ve nemli ortamda saklanmayacak.

Et doğranmış tahta altlıklar iyi temizlenecek, temizlemeden salata gibi gıdalar hazırlanmayacak.
Çatal, kaşık ve bıçak gibi malzemeler bir kez kullanıldığında temizlenip yıkanacak.
Soğuk gıdalar raflarından alışverişin en sonunda alınacak, donmuş gıdalar buzdolabında ya da mikrodalga fırında çözülecek.

Çiğ ve pişmiş gıdalar birbirine temas etmeyecek şekilde saklanacak.
Belirli bir yiyeceğin kalitesi veya güvenilirliği konusunda kuşku varsa o gıda tüketilmeyecek.
Eğlenceli ve sağlıklı geçireceğiniz bir yaz tatili dileklerimle. Kalın sağlıcakla.

Anahtar Kelimeler: Gıda, Zehirlenme

Diğer Yazıları

DOST BEYKOZ

"Beykoz'un Hür Gazetesi"